Kanun No: 3218
Kabul Tarihi: 06.06.1985
Yayım Tarihi: 15.06.1985 Tarih ve
18785 Sayılı Resmi Gazete
BİRİNCİ BÖLÜM
GENEL HÜKÜMLER
Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu Kanun, Türkiye'de
ihracat için yatırım ve üretimi artırmak, yabancı sermaye ve teknoloji girişini
hızlandırmak, ekonominin girdi ihtiyacını ucuz ve düzenli şekilde temin etmek, dış
finansman ve ticaret imkanlarından daha fazla yararlanmak üzere, serbest bölgelerin
kurulması, yer ve sınırlarının tayini, yönetimi, faaliyet konularının
belirlenmesi, işletilmesi, bölgelerdeki yapı ve tesislerin teşkili ile ilgili
hususları kapsar.
Yetki
Madde 2- Türkiye'de serbest
bölgelerin yer ve sınırlarını belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Serbest bölgelerin, kamu kurum ve
kuruluşlarınca, yerli veya yabancı gerçek veya tüzel kişilerce kurulmasına,
işletilmesine Bakanlar Kurulunca izin verilir.
Tanımlar
Madde 3- Bu Kanun uygulamasında;
a) İşletici: Serbest bölgeyi işleten
kamu kurum ve kuruluşunu, yerli ve yabancı gerçek veya tüzel kişileri,
b) Kullanıcı: Faaliyet ruhsatı alan ve
bölgede belli bir işyeri bulunan gerçek veya tüzel kişiyi,
c) Döviz: Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası tarafından konvertibl sayılan paralar veya ödemeyi sağlayan her nevi hesap ve
belgeleri,
ifade eder.
Faaliyet Konuları
Madde 4- Serbest bölgelerde,
Yüksek Planlama Kurulu'nca uygun görülecek her türlü sınai, ticari ve hizmetle
ilgili faaliyetler yapılabilir.
Fiyat, kalite ve standartlarla ilgili
olarak kamu kurum ve kuruluşlarına kanunlarla ve diğer mevzuatla verilen yetkiler
serbest bölgelerde uygulanmaz.
İKİNCİ BÖLÜM
SERBEST BÖLGENİN DÜZENLENMESİ
Bölgenin Düzenlenme Esasları
Madde 5- (Değişik: Kanun No 4059;
20.12.1994 tarih ve 22147 sayılı Resmi Gazete)
Serbest bölge ilan edilen yerlerde
ihtiyaç duyulacak arazi ve tesisler Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre
sağlanabilir.
Yerli veya yabancı gerçek veya tüzel
kişiler Dış Ticaret Müsteşarlığı'ndan ruhsat almak kaydıyla serbest
bölgede faaliyette bulunabilirler.
Serbest bölgede arazinin kullanımı,
yapı ve tesislerin projelendirilmesi, kurulması ve kullanılmasıyla ilgili diğer
bütün izinler ve ruhsatlar bölge müdürlüğünce verilir ve denetlenir.
Serbest bölgelerin asayiş hizmetleri
polis tarafından yerine getirilir.
Muafiyet ve Teşvikler
Madde 6- (Değişik: Kanun No: 5084;
06.02.2004 tarih ve 25365 sayılı Resmi Gazete)
Serbest bölgeler gümrük bölgesi
dışında sayılır.
Bu bölgelerde gümrük ve kambiyo
mükellefiyetine dair mevzuat hükümleri uygulanmaz.
Kullanıcıların tutmak zorunda oldukları
defterler ile düzenleyecekleri belgelere ilişkin olarak, 4.1.1961 tarihli ve 213
sayılı Vergi Usul Kanununun hükümlerine bağımlı olmaksızın düzenleme yapmaya
Maliye Bakanlığı yetkilidir.
İşleticiler ve kullanıcılar yatırım
ve üretim safhalarında Bakanlar Kurulu'nca belirlenecek vergi dışı teşviklerden
yararlandırılabilir.
Serbest Bölgelerin Gelir ve
Harcamaları
Madde 7-(Değişik; Kanun No: 4684;
03.07.2001 tarih ve 24451 sayılı Resmi Gazete)
Serbest bölgelerden elde edilen
gelirlerden;
a) Faaliyet ruhsatı ve izin belgesi
karşılığı tahsil edilecek ücretler,
b) (Değişik; Kanun No: 5623; 17.04.2007
tarih ve 26496 sayılı Resmi Gazete) Yurt dışından bölgeye getirilen malların CIF,
bölgeden Türkiye'ye çıkarılan malların FOB değeri üzerinden peşin olmak üzere
binde 5 oranında ödenecek ücretler,
c) Serbest bölgeyi işleten gerçek veya
tüzel kişilerle yapılacak sözleşmeler uyarınca tahsil edilecek tutarlar,
d) Bölge faaliyetlerinden sağlanan diğer
gelirler,
İlgili idare tarafından sözleşmeler
gereği tüzel kişilere yapılan gelir payı aktarmaları düşüldükten sonra Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde açılacak bir özel hesaba yatırılır. Bu hesapta
toplanan tutarlardan ret ve iadeler düşüldükten sonra kalan tutar, Dış Ticaret
Müsteşarlığı merkez ödemelerini yapan merkez saymanlığı hesabına yatırılır.
Merkez saymanlık hesabına yatırılan meblağ bütçeye gelir kaydedilir.(Değişik;
Kanun No: 5217; 23.07.2004 tarih ve 25531 sayılı Resmi Gazete)
Serbest bölgelerde yatırım ve tesis
safhasında kullanılan mallar, tevsi ve kapasite artırmak amacıyla getirilen mallar,
kullanıcının kendisine ait olmayan bakım ve onarım maksadıyla getirilen mallar,
bölgelere geçici olarak getirilen araç, gereç ve ekipmanlar, fason üretim amacıyla
getirilen mallar, 6/2/2004 tarihinden sonra faaliyet ruhsatı alanlardan imalatçı
kullanıcıların dışındaki kullanıcılar tarafından yurt dışından bölgeye
getirilen ve/veya bölgeden Türkiye'ye çıkarılan mallar birinci fıkranın (b) bendi
hükmü uyarınca bir ücrete tâbi tutulmaz. Ancak, bakım ve onarım ile fason üretimde
yaratılan katma değer üzerinden ve 6/2/2004 tarihinden sonra faaliyet ruhsatı
alanlardan imalatçı kullanıcıların dışındaki kullanıcılar tarafından yurt
dışından getirilerek bölge içinde satılan mallardan bu ücret alınır (Değişik;
Kanun No: 5623; 17.04.2007 tarih ve 26496 sayılı Resmi Gazete.)
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
nezdinde oluşturulan özel hesabın işleyişine ilişkin usul ve esaslar Maliye
Bakanlığının uygun görüşü üzerine Dış Ticaret Müsteşarlığınca
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Gelirlerin zamanında yatırılmaması halinde
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Hükümleri uygulanır.
(Değişik; Kanun No: 5217; 23.07.2004 tarih ve 25531 sayılı Resmi Gazete)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MAL VE HİZMETLER
Bölgedeki Mallar
Madde 8- Serbest Bölge ile
Türkiye'nin diğer yerleri arasında yapılacak ticaret, dış ticaret rejimine tabidir.
Serbest bölge ile diğer ülkeler ve serbest bölgeler arasında dış ticaret rejimi
uygulanmaz.
Bedeli 500 ABD dolarının altında olan
Türkiye mahreçli mallar isteğe bağlı olarak ihracat işlemine tabi
tutulmayabilir.
Kambiyo ve Hizmetler
Madde 9- Serbest bölgelerdeki
faaliyetlerle ilgili her türlü ödemeler dövizle yapılır. Bakanlar Kurulu ödemelerin
Türk Lirası olarak yapılmasına da karar verebilir.
Serbest bölgede gemi ve liman hizmetleri
işletici tarafından yapılır veya kamu kurum ve kuruluşlarına, gerçek veya tüzel
kişilere yaptırılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK,
KALDIRILAN VE UYGULANMAYAN HÜKÜMLER, YÖNETMELİK
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Esasları
Madde 10- Serbest bölgelerde,
faaliyet gösterecek iş yerlerinde yabancı uyruklu yönetici ve vasıflı personel
çalıştırılabilir. Buna ait esaslar yönetmelikte belirlenir.
Serbest bölgelerde Türkiye Cumhuriyeti
sosyal güvenlik mevzuatı hükümleri uygulanır.
Kaldırılan Hükümler
Madde 11- 21 Aralık 1953 tarihli ve
6209 sayılı Serbest Bölge Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.
Uygulanmayan Hükümler
Madde 12- (Değişik; Kanun No:
4684, 03.07.2001 tarih ve 24451 sayılı Resmi Gazete)
Serbest bölgelerde 1580 sayılı Belediye
Kanununun 15'inci maddesinin 5, 22, 25, 32 ve 47'nci bentleri dışında kalan
hükümleri; 5682 sayılı Pasaport Kanunu; 5683 sayılı Yabancıların Türkiye'de
Seyahat ve İkametleri Hakkındaki Kanun ile 2007 sayılı Türkiye'deki Türk
Vatandaşlarına Tahsis Edilen Sanat ve Hizmetler Hakkındaki Kanun ile ek ve
değişiklikleri; 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu; 2677 sayılı
Sivil Hava Meydanları, Limanlar ve Sınır Kapılarında Görev ve Hizmetlerin
Yürütülmesi Hakkında Kanun hükümleri ile diğer kanunların bu kanuna aykırı
hükümleri uygulanmaz.
Uygulama Yönetmeliği
Madde 13- (Değişik; Kanun No:
4684, 03.07.2001 tarih ve 24451 sayılı Resmi Gazete)
Bu Kanunda düzenlenmesi
yönetmeliğe bırakılan konularla, serbest bölgelerde faaliyette bulunacak
işleticilerin teşekkül tarzı, görev, yetki ve sorumlulukları, bu işletici ve
kullanıcılara verilecek faaliyet ruhsatları ve iptali, bunların sınai ve ticari
sicillerinin tutulması, hesaba yapacakları ödemeler, serbest bölge ile ilgili
faaliyetlerin tabi olacağı esaslar, bölgelere giriş için verilecek izin belgesi ile
görev kartları, ikamet izni ve çalışma esasları ve serbest bölgelerin
işletilmesine dair diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.
Geçici Madde 1- Mülga (Kanun No:
4771; 09.08.2002 tarih ve 24841 sayılı Resmi Gazete)
Geçici Madde 2- Bu Kanun, bir
serbest bölge için, o serbest bölgenin faaliyete geçmesinden itibaren uygulanır.
Faaliyete geçiş tarihi ise, o serbest bölge alanını çevreleyen çit, kule ve kapı
inşaatlarının tamamlanması, Bölge Müdürlüğü, Polis ve Gümrük birimlerinin
göreve başlaması suretiyle bölgenin resmen açılış tarihidir.
Geçici Madde 3- (06.02.2004 tarih
ve 25365 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5084 sayılı kanun ile eklenmiştir.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarih itibarıyla bu Kanuna göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere
ruhsat almış mükelleflerin;
a) Bu bölgelerde gerçekleştirdikleri
faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazançları, bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarih itibarıyla faaliyet ruhsatlarında belirtilen süre ile sınırlı olmak üzere
gelir veya kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu istisnanın 31.12.1960 tarihli ve 193
sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94'üncü maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı
bendinin (b) alt bendi kapsamında yapılacak tevkifata etkisi yoktur.
b) Bu bölgelerde istihdam ettikleri
personele ödedikleri ücretler 31.12.2008 tarihine kadar gelir vergisinden müstesnadır.
Ancak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ruhsatlarında belirtilen
süre 31.12.2008 tarihinden daha önceki bir tarihte sona eriyorsa, istisna uygulamasında
ruhsatta yer alan sürenin bitiş tarihi dikkate alınır.
c) Bu bölgelerde gerçekleştirdikleri
faaliyetleri ile ilgili olarak yaptıkları işlemler 31.12.2008 tarihine kadar her
türlü vergi, resim ve harçtan müstesnadır.
Serbest bölgelerde faaliyette bulunan
gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin
satışından elde ettikleri kazançları Avrupa Birliğine tam üyeliğin
gerçekleştiği tarihi içeren yıllık vergileme döneminin sonuna kadar gelir veya
kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu istisnanın Gelir Vergisi Kanununun 94'üncü
maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin (b) alt bendi kapsamında
yapılacak tevkifata etkisi yoktur.
Geçici Madde 4- (17.04.2007 tarih
ve 26496 sayılı Resmi Gazete"de yayımlanan 5623 sayılı Kanun ile eklenmiştir.)
6/2/2004 tarihinden sonra faaliyet
ruhsatı alanlardan, imalatçı kullanıcıların dışındaki kullanıcılar tarafından
yurt dışından bölgeye getirilen ve/veya bölgeden Türkiye'ye çıkarılan malların,
bu Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen ücrete tâbi
tutulmaması nedeniyle, gelir payı ödenen serbest bölgelerde kurucu ve işletici
şirketlerin işletme sözleşmelerindeki gelir payı kayıplarının karşılanması
amacıyla yönetmelikte düzenleme yapılır.
Yürürlük
Madde 14- Bu Kanun yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 15- Bu Kanun hükümlerini
Bakanlar Kurulu yürütür..